Kerken en Moskeeën in Zweden werken samen voor opvang vluchtelingen

De aanzienlijke stroom van vluchtelingen heeft in Zweden geleid tot een onverwachte samenwerking die een precedent voor interreligieuze samenwerking in de hele wereld kan stellen. Als een onvoorzien gevolg van de crisis, hebben twee van de grootste islamitische en christelijke organisaties van het land zich verenigd om een unieke onderneming starten waarmee ze samen vluchtelingen gaan opvangen. De vluchtelingen kunnen zich reinigen in de Moskee, en mogen slapen in de Kerk. De twee basisbehoeften die zo ‘normaal’ zijn voor ons, zijn voor vele vluchtelingen in Europa nog altijd niet beschikbaar.

Het grootste deel van de vluchtelingen zijn nog altijd Syriërs. 1 op de 3 Syriërs hebben door de oorlog geen huis meer in eigen land. Inmiddels zijn er meer dan 50 verschillende landen en groepen actief bij de strijd in Syrië. Ook Nederland bombardeert illegaal in Syrië. In verhouding tot zijn grootte, heeft Zweden meer vluchtelingen aanvaard dan elk ander Europees land. Meer dan 160.000 mensen vroegen asiel in 2015, een tarief per hoofd van de bevolking dat meer dan zes keer de E.U. gemiddelde is. Niet iedereen begrijpt wat er nou precies aan de hand is. Woede over de toestroom van vluchtelingen heeft schuilplaatsen plat laten branden, en de groeiende populariteit van extreem-rechts van Zweden weerspiegelt het verzet tegen het groeiende multiculturalisme in heel Europa. Deze mensen zien niet in dat dit enkel gevolgen zijn van de oorlog, en geen oorzaak. Ze gaan de straat op om te demonstreren tegen de mensen die vluchten voor de oorlog, maar bleven thuis toen onze wereldleiders besloten om zich te bemoeien met de strijd in Syrië, wat tot een verdere escalatie heeft geleid.

Vrijgevigheid
Het was Presbyteriaanse Minister Fred Rogers, die ons de opdracht om altijd op zoek te zijn naar hulp. En sinds de vluchtelingencrisis ook Zweden heeft getroffen, is er een uitstorting van vrijgevigheid in Zweden geweest. Als gevolg daarvan – en in directe tegenstelling tot Europa’s toenemende vreemdelingenhaat – ontstond er een onvoorspelbare onderneming dat een model voor de interreligieuze samenwerking over de hele wereld zou kunnen worden. Olle Carlsson is een vicaris van de Katarina Kerk in het centrum van Stockholm. Na het getuigen van boten vol met wanhopige vluchtelingen en duizenden die aankwamen op station Stockholm, wist hij dat hij moet iets doen. Voor hem was het logisch om contact op te nemen met de nabijgelegen Stockholm moskee, die op slechts enkele meters afstand van Katarina staat. De eerste samenwerking van Zweden tussen beide geloofsgemeenschappen gaf geboorte aan het bijzondere project: het verstrekken van accommodatie voor vluchtelingen.

Sinds september hebben de moskee en de kerk de handen ineengeslagen om bedden te bieden voor een derde van de doorvoer vluchtelingen die door Zweden op hun weg naar andere landen. Vluchtelingen komen naar de moskee voor voedsel en wassen zich voordat ze naar de kerk gaan voor een bed. Abdallah Salah, algemeen secretaris van Islamic Relief in Zweden, zei dat hij hoopt dat het idee kan worden geëxporteerd naar andere landen. “We moeten de methoden van samenwerking zien te vinden, en we zullen ze vinden,” zei hij.
Mohammed vluchtte sektarisch geweld in Irak om de veiligheid te zoeken in Zweden en was een van de moslims die ervoor koos om te slapen in de kerk. Het was de eerste keer dat de 27-jarige binnen kon slapen, en hij beschreef het welkom:
“Het was een prachtig gevoel. Sommige vluchtelingen kwamen naar de kerk alleen maar omdat ze wilden weten hoe het was. Ze vonden de mensen hen gerespecteerd, hoewel ze christenen waren en we waren moslims, ‘herinnert hij zich.
“We hebben een deur geopend die we niet meer kunnen sluiten”

Stockholm, Zweden. De kerk en de Moskee staan op steenworp afstand van elkaar.


Perceptie van goed en kwaad

Ondanks dat beide religieuze leiders geconfronteerd werden met enkele weerstand en obstakels uit binnen hun organisaties, beweren ze beiden dat de kritiek is verzakt sinds het initiatief zich heeft ontwikkelt. Carlsson blijft erbij dat de kerk een belangrijke rol in het helpen van de integratie van vluchtelingen kan spelen. “Door samen te werken, leert elke kant veel meer over de andere,” zei hij.
Abdallah Salah zei hetzelfde:
“Moslims en christenen in Zweden hebben 30 jaar doorgebracht met het bespreken van de verschillen tussen hen en niemand heeft het aangedurfd om iets zo concreet wat de moskee nu doet met de kerk te doen.
“We moeten stoppen met het focussen op de 10% die onze religies scheidt, en in plaats daarvan concentreren op de 90% die we gemeen hebben in onze waarden en onze perceptie van goed en kwaad.”
Carlsson noemde het proces spannend en erkent dat, hoewel hij een beetje weet over de islam, zich nog steeds ongeschoold voelt. Overtuigd dat hoe meer tijd de twee organisaties samen doorbrengen, hoe meer het begrip vergroot, hij voegde eraan toe dat de lancering van een gemeenschappelijke onderneming een einde maken aan de “romantische fase” van de samenwerking tussen de kerk en de moskee heeft gebracht. Door de invoering van officiële bedrijfsstructuren en overeengekomen procedures voor het oplossen van geschillen, zei hij dat er geen weg terug naar de oude dagen toen religies alleen met elkaar spraken over hun verschillen.
“We hebben een deur die we niet kunnen sluiten geopend,” voegde hij eraan toe.

We hebben te maken met de grootste humanitaire crisis van onze generatie, toch zien velen dit niet in. Kent u iemand in uw omgeving, die zich druk maakt om vluchtelingen, maar niet om de escalerende oorlog in Syrië, probeer dan de conversatie aan te gaan. We verwachten van onze (vaste) lezers dat ze van binnen wel weten hoe het zit. Spreek je uit indien je het niet eens bent met iemand, en deel je perceptie en kennis. Stapje voor stapje komen we er wel.

,