Farmaceutische bedrijven beïnvloeden onderzoeken naar suikerziekte

Corruption

De onderzoeken naar suikerziekten blijken helemaal niet zo ”onafhankelijk” als gedacht, onthult het Nederlandse Academisch Medisch Centrum (AMC) in een donderdag verschenen studie in het Britse wetenschappelijke tijdschrift British Medical Journal (BMJ).
Het grootste deel van de onderzoekpublicaties wordt geschreven door onderzoekers en auteurs die banden hebben met farmaceutische bedrijven, met belangenverstrengeling als gevolg.

Aangezien dit onderwerp maar zeer weinig aandacht kreeg in de Nederlandse media terwijl het eigenlijk een plek op de voorpagina verdiende, besloten wij om alles voor u op een rijtje te zetten.

Resultaten
Onder leiding van AMC-internist Frits Holleman zijn artikelen verzameld die bij patiënten met diabetes het effect beoordelen van nieuwe behandelingen die het glucosegehalte in het bloed beïnvloeden.
De AMC-onderzoekers hebben bijna 3800 onderzoeken geanalyseerd, die geschreven zijn tussen 1 januari 1993 en 31 december 2013. De onderzoekers kwamen erachter dat slechts 6 procent (!) van de berichten volledig onafhankelijk geschreven waren.
Slechts 110 auteurs, minder dan één procent van het totaal, zijn verantwoordelijk voor een derde deel (32,4%) van de vierduizend artikelen. Van de 110 auteurs zijn er 48 in dienst bij de farmaceutische industrie en 56 procent is werkzaam op de universiteit en werkt nauw samen met het bedrijfsleven. De namen van slechts elf auteurs staan boven de vierhonderd artikelen, tien procent van het totaal.

”Farmaceutische bedrijven houden data achter”
“Het diabetesonderzoek kent weinig werkelijk onafhankelijk onderzoek en is veel te afhankelijk van een paar onderzoekers bij wie sprake is van serieuze belangenverstrengeling”, aldus Frits Holleman, internist bij AMC.
Holleman vindt dat er veel kritischer gekeken moet worden naar de rol van ‘industrie auteurs’ bij medische studies, die gesponsord worden door het bedrijfsleven.
“Het is onmogelijk om als een klein groepje auteurs kritisch al deze onderzoeken kunnen schrijven. En als je grote bedragen van een firma ontvangt voor een onderzoek, is het heel moeilijk om te schrijven dat er niets van deugt”, vertelt Holleman van AMC.
Veel van deze onderzoeken worden volgens hem geschreven door professionele schrijfbureaus met als doel de positieve aspecten van een onderzoek te belichten. “De negatieve kanten worden weggelaten, dus houden farmaceutische bedrijven data achter.” De vereniging van universiteiten VSNU, opsteller van gedragscodes, onderstreept dat onderzoek altijd onafhankelijk moet zijn. “Samenwerken met bedrijven kan juist heel nuttig zijn, maar het mag echter nooit ten koste gaan van onafhankelijkheid, betrouwbaarheid en integriteit”, aldus de woordvoerder.

Groter probleem
Belangenverstrengelingen in medische onderzoeken zijn vaker aan het licht gekomen de afgelopen jaren. In 2006 heeft bijvoorbeeld de New England Journal of Medicine een artikel gepubliceerd waarin wordt gewaarschuwd tegen de agressieve behandelingen van anemie met erytropoëtine bij patiënten met nierziektes. Patiënten die werden behandeld met deze methode hadden een verhoogde kans op hartfalen.

Toch werden volgens de richtlijnen van het National Kidney Foundation in 2007, die overigens miljoenen dollars aan donaties ontvangt van bedrijven die erytropoëtine produceren, deze agressieve methode aanbevolen waardoor veel meer patiënten deze medicijnen ontvingen.

Hoe kunnen farmaceutische bedrijven invloed hebben op ”onafhankelijke” medische onderzoeken?
Gebeurt dit ook bij onderzoeken naar kanker, aangezien er zo weinig actie wordt ondernomen om de oorzaken aan te pakken en er miljarden wordt uitgegeven aan het bestrijden ervan? Hoeveel invloed hebben farmaceutische bedrijven nou daadwerkelijk?

Kritische vragen die voorlopig nog onbeantwoord blijven, maar zeker niet onbelangrijk zijn.

Geef een reactie