‘Russische propaganda’ of de andere kant van het verhaal?

 

Onze generatie is getuige van een ware digitale informatie-oorlog: een oorlog die zich voornamelijk op het scherm afspeelt, maar in de echte wereld gevoeld en geobserveerd kan worden. Volgens de AIVD, MIVD, VVD, CIA, EU, NAVO, en de gehele Nederlandse pers, moeten we in Nederland als burger waakzaam zijn voor ‘Russische inmenging’. Er wordt geclaimd dat ‘Russische trollen’ een geheime operatie in Nederland aan het uitvoeren zijn. Poetin zou zich bezighouden met het verspreiden van Russische propaganda en ‘nepnieuws’ in Nederland, om zo onze meningen te manipuleren. Verder zouden we Russische mediakanalen als RT (Russia Today) en Sputniknews vooral niet moeten vertrouwen. Is de invloed van de Russen écht zo groot in Nederland, of is hier meer aan de hand? 

Nepnieuws, of desinformatie, kan zeer gevaarlijk zijn. Als we op zoek gaan naar het nepnieuws dat de meeste invloed heeft gehad in Nederland in de afgelopen 20 jaar, komen we uit in het jaar 2003. Het jaar dat de V.S. de landsgrenzen van Irak binnenviel gebaseerd op nepnieuws. Amerikaanse media verspreidde massaal het valse bericht dat Saddam Hoessein over massavernietigingswapens zou beschikken, dat vervolgens zonder kritische vragen overgenomen werd door bijna de gehele westerse pers. De massavernietigingswapens zijn echter nooit gevonden, maar de gevolgen van deze illegale oorlog merken we tot op de dag van vandaag. Zo zou Daesh (ISIS/IS) geen kans hebben gehad om zich zo snel te ontwikkelen indien Irak niet gedestabiliseerd zou zijn. Ook liet het Amerikaanse leger na haar vertrek eind 2011 een arsenaal aan wapens en legervoertuigen achter in Irak, die vervolgens door Daesh ‘gevonden’ en gebruikt werden. We hebben nu nog steeds te maken met aanslagen van de terreurorganisatie in zowel het midden-oosten als hier in het westen. Dat nepnieuws dus een enorm gevaar is voor de democratie valt niet meer te ontkennen, maar hoe bescherm je jezelf hiertegen als het meeste nepnieuws nog steeds te vinden is in onze eigen kranten?

Nederlandse geheime diensten

De nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, Kajsa Ollongren, stuurde een brief naar de Tweede Kamer waarin ze claimt dat Rusland de politieke besluitvorming en publieke opinie in Nederland probeert te beïnvloeden. Volgens Ollongren zijn in Nederland Russische inlichtingenofficieren actief ‘die zich in uiteenlopende geledingen van de samenleving begeven om onder valse vlag informatie te verzamelen die voor Rusland van belang is’. Concrete voorbeelden wilde ze niet geven. Ze is niet de enige die dit claimt zonder bewijzen te tonen. Ook de baas van de AIVD, Rob Bertholee, claimde in april dat Rusland door het verspreiden van nepnieuws heeft geprobeerd om de verkiezingen in Nederland te beïnvloeden. Zelfs de militaire inlichtingendienst MIVD waarschuwde voor ‘destabiliseringspogingen’ door Rusland. Je zou zo de indruk kunnen krijgen dat dit massaal zou gebeuren in Nederland, maar opmerkelijk genoeg hebben ook onze geheime diensten geen concrete voorbeelden die ze kunnen tonen aan de Nederlandse burger. Het meest zorgwekkende hieraan is dat dit een serieuze poging is om de Nederlandse bevolking aan te sporen vooral geen informatie te vissen uit Russische en alternatieve media. Oftewel: ‘vertrouw ons, en niemand anders.’

Vertrouwen

Omdat het vertrouwen in de Nederlandse media nog steeds blijft dalen, zoeken steeds meer Nederlanders hun informatie in internationale en alternatieve media. Dit gebeurt niet enkel in Nederland. Steeds meer Europese en Amerikaanse burgers verliezen hun vertrouwen in de westerse pers. Zou dit nu echt komen door Russische beïnvloeding, of hebben de westerse media dit aan hunzelf te danken? Wat met zekerheid gezegd kan worden, is dat er een serieuze internationale aanval is begonnen op alle visies die niet overeenstemmen met de visies die te vinden zijn in de westerse mainstream media. Zo werd RT America in de V.S. gedwongen om te registreren als ‘buitenlandse agent’. Ook vanuit de EU is er een budget vrijgemaakt om ‘propaganda vanuit Rusland’ tegen te gaan. Russische nieuwszenders RT en Sputniknews werden zelfs bij naam genoemd in de EU-resolutie. Je kunt RT ‘Russische propaganda’ noemen, of gewoon ‘de Russische kant van het verhaal’. Onze politici en (vooral NOS- en NRC-) journalisten willen de anti-Rusland paranoia waar ze zelf enorme last van hebben, als het ware doorgeven aan de bevolking. Wat ze zich niet realiseren, is dat juist door dit soort berichtgeving, het vertrouwen in de Nederlandse media volledig wegzakt.

Binnenkort meer