Wikileaks lanceert ‘Yemen Files’: Amerikaanse belangen opnieuw reden voor oorlog

Wikileaks

Wikileaks heeft afgelopen vrijdag ruim 500 documenten gelekt waaruit blijkt dat de V.S. de Jemenitische overheid en verschillende oppositiegroepen in Jemen financiert en bewapent. De ‘Yemen Files’ zijn een verzameling van meer dan 500 documenten van de Amerikaanse ambassade in Jemen die dateren van 2009 tot 2015. 

Wikileaks heeft meer dan 200 e-mails en 300 PDF-bestanden gepubliceerd met officiële documenten en correspondentie met betrekking tot het Bureau voor Militaire Samenwerking (OCM) van de Amerikaanse ambassade. De collectie bevat documenten van de periode van 2009 tot vlak voordat de oorlog in Jemen uitbrak in maart 2015. Deze periode beslaat zowel de term van Hillary Clinton als minister van Buitenlandse Zaken (2009/2013) en de eerste twee jaar van het ambtstermijn van secretaris John Kerry. Alhoewel de documenten licht schijnen op een oorlog die al niet veel aandacht krijgt, bleven de Nederlandse media stil over deze onthullingen.

Oorlog
In Jemen is een (burger)oorlog gaande dat begon op 19 maart 2015, voortkomend uit de onrust die volgde op de Jemenitische Revolutie in 2011–2012 die de regering van Saleh ten val bracht. Sindsdien kwamen de sjiitische Houthi’s in opstand tegen de nieuwe, overwegend soennitische, regering van Al-Hadi en bezetten zij grote delen van Noord-Jemen, waaronder de hoofdstad Sanaa. De Houthi’s zijn oud-president Saleh ook steeds openlijker gaan steunen. Het kwam ten slotte tot een gewapend treffen tussen beide partijen, waarna een coalitie van soennitische Arabische landen onder leiding van Saoedi-Arabië intervenieerde ten gunste van Al-Hadi. De meeste media beschouwen het conflict als een godsdienstoorlog tussen soennieten en sjiieten, maar volgens deskundigen heeft godsdienst er weinig mee te maken en ligt het een stuk ingewikkelder. Daarnaast maken terroristische organisaties zoals IS en Al Qaida, gebruik van de chaos en instabiliteit in het land om hun greep op bepaalde delen van het land te versterken.

Wikileaks
De ‘Yemen Files’ die Wikileaks naar buiten heeft gebracht laten zien dat de Verenigde Staten in de jaren voorafgaand aan de oorlog wapens en financiële middelen hebben verstrekt aan verschillende Jemenitische groeperingen. De documenten suggereren dat de VS onder andere heeft geholpen met het leveren van vliegtuigen, schepen en voertuigen. De Amerikaanse aanwezigheid in Jemen duurde tot februari 2015, toen de Verenigde Staten vanwege toenemende onrust tussen verschillende groeperingen in het land besloot haar ambassade in Jemen te sluiten. Een maand later brak de oorlog uit.

Jemen

Strategisch belang
Jemen is van groot strategisch belang aangezien Jemen een smalle doorgang naar de Rode Zee en het Suezkanaal controleert, waar 11% van de wereldwijde aardolietransport elke dag passeert. Jemen grenst daarnaast ook aan Saoedi-Arabië (in het noorden) en Oman (in het oosten) en heeft toegang tot de Arabische Zee, waardoor nog eens 20% van de aardolie in de wereld passeert van de Straat van Hormuz (inclusief de olie van Saoedi-Arabië en Iran). Saudi-Arabië wil controle krijgen over een haven in Jemen, om te voorkomen dat ze de smalle doorgang moet delen met een groeiend aantal olietankers uit Iran. Ook geeft deze haven meer controle over de verschillende transportroutes door de Rode Zee.

De oorlog in Jemen heeft meer dan 3,15 miljoen binnenlandse vluchtelingen veroorzaakt. Hoewel de Amerikaanse overheid het grootste deel van de bommen zelf heeft verstrekt en nauw betrokken is bij het verloop van de oorlog zelf, is de berichtgeving hierover in de Engelstalige media opvallend zeldzaam“, schrijft Julian Assange.

De Yemen Files biedt bewijsstukken van de Amerikaanse bewapening, het opleiden en de financiering van de Jemenitische strijdkrachten in de jaren voorafgaande de oorlog. De documenten onthullen (onder andere) de aanschaf van veel verschillende soorten wapens: vliegtuigen, schepen, auto’s, voorstellen voor de maritieme veiligheid grenscontrole en Jemenitische aankoop van US biometrische systemen. Zo blijkt nu dat er er tientallen miljarden dollars werd uitgegeven aan het verstrekken van schepen zoals de ‘500-1000 Flyer Advanced Light Strike Vehicles’, die alleen al 30 miljard dollar kosten. Op kosten van de Amerikaanse belastingbetaler.

Vele deskundigen en mensenrechten-organisaties pleiten dat de coalitie oorlogsmisdaden pleegt met behulp van Amerikaanse wapens, en waarschuwen dat de VS vrijwel zeker zal worden beschuldigd van het plegen van oorlogsmisdaden door het verstrekken van logistieke en financiële steun aan de door Saudi-geleide coalitie. De gelekte documenten kunnen nieuw licht schijnen op een oorlog die in de reguliere media overschaduwd werd door de oorlog in Syrië. Toch is deze onthulling compleet genegeerd door de Nederlandse media. Als ‘useful idiots’ beschermen zij ook in dit geval de Amerikaanse belangen.

,