De strijd om de Noordpool is begonnen, een conflict dat snel kan escaleren.

 

RUSSIANS-IN-THE-ICERusland heeft bij de Verenigde Naties een aanvraag ingediend om het continentale grensgebied van Siberië verder uit te breiden naar de Noordpool. In 2002 deed Rusland een soortgelijke aanvraag, maar deze werd afgewezen door een gebrek aan wetenschappelijk bewijs.

De Russische aanvraag betreft een gebied van ongeveer 1.2 miljoen vierkante kilometer onder de ijskappen van de Noordpool, op een afstand van 217 km van de Siberische noordkust. Om de aanvraag dit keer wél tot een succes te brengen, zal Rusland tijdens de algemene vergadering van de VN een aantal bewijsstukken presenteren, waaronder wetenschappelijk bewijs, verzameld door Russische experts die jarenlang het Arctische onderzoek leidden.

Binnen de Russische claim van 1.2 miljoen vierkante kilometer vallen o.a. gebieden als Lomonosovrug, Mendelejev-Alpha Rise en het Chukchi Plateau. Volgens Rusland behoren deze gebieden tot de sub marine verhogingen die een natuurlijk onderdeel vormen van het continentale grensgebied. De Podvodnikov- en Chukchi bekkens die de bovengenoemde drie gebieden van elkaar scheiden zijn recent ook toegevoegd aan de Russische claim.

Claimen mag volgens VN-zeerechtverdrag
Rusland heeft net als Canada, Noorwegen en Denemarken het recht om deze gebieden ondersteund met wetenschappelijk bewijs te claimen. Moskou handelt dan ook in overeenstemming met het VN-zeerechtverdrag van 1982 inzake het recht van de Zee.

“Het VN-zeerechtverdrag geeft een land op basis van de grens van de territoriale wateren op 22 km het recht om wetten uit te vaardigen en de hulpbronnen die het gebied te bieden heeft te gebruiken. De exclusieve economische zones (EEZ) verlegden de exploitatierechten van kuststaten tot 200 zeemijl uit de kust, waaronder alle natuurlijke hulpbronnen”.

Op het moment zijn er wereldwijd 158 landen die het VN-zeerechtverdrag ondertekend hebben waaronder Denemarken, Rusland, Noorwegen en Canada.

Het enige land dat een deel van de Noordpool claimt maar het VN-zeerechtverdrag nog niet officieel heeft erkend is de Verenigde Staten.

Deuren wagenwijd open voor nieuw conflict
Indien de Russische wetenschappers kunnen bewijzen dat het geclaimde gebied op de Noordpool een voortzetting is van het Russische continentale grensgebied, dan zal Rusland het exclusieve recht krijgen om deze natuurlijke hulpbronnen te beheren en te gebruiken. Experts hebben wereldwijd ingeschat dat het geclaimde gebied ongeveer 5 miljard ton aan aardolie bevat met een waarde van 30 biljoen dollar. De aardgasreserves onder het geclaimde gebied hebben tevens ook een waarde van 30 biljoen dollar.

Voor Rusland is het van vitaal belang dat het actief blijft op de Arctische gebieden en de infrastructuur in deze gebieden moderniseert, inclusief de Noordelijke zeeroute die door transportbedrijven vaak verkozen wordt boven de Suezkanaal route vanwege de kortere reisduur.

Rusland beste voorbereid op militair conflict
President Poetin gaf eerder dit jaar het bevel om zo snel mogelijk een aparte overheidsinstantie op te richten die verantwoordelijk is voor de uitvoering van het Russische beleid in het geclaimde Noordpoolgebied en omvat een verenigd netwerk van maritieme faciliteiten voor geavanceerde oorlogsschepen en nucleaire onderzeeërs om de Russische belangen indien nodig te verdedigen in het gebied.

Denemarken claimt Noordpool volledig
Ook Denemarken heeft recent van zich laten horen. Al claimt Denemarken het gehele Noordpoolgebied, verwijzend naar het continentale grensgebied van Groenland dat zou doorlopen tot aan de zeebodem van de Noordelijke IJszee. Denemarken eist een gebied van 895.000 vierkante kilometer buiten de kustlijn van Groenland. De claim van Denemarken is gebaseerd op 12 jaar onderzoek met een kostenplaatje van 55 miljoen dollar.

Deense provocatie
Ook Canada sprak zich recent uit over het provocerend handelen in het Noordpoolgebied door Denemarken.

“Dit is niet wat wij gewend zijn van Denemarken, ondanks het politieke karakter van het land en de lange traditie van constructieve diplomatie, aldus Michael Byers, een vooraanstaand expert op het gebied van Arctische soevereiniteit in een interview met de Deense krant Politiken.

De toenemende interesse in het Noordpoolgebied gaat gepaard met de steeds meer toenemende geopolitieke spanningen in de wereld. De oorlogen in het Midden-Oosten, het Oekraïne conflict, de beschietingen tussen Noord- en Zuid Korea en het kat- en muisspel in de Zuid-Chinese Zee tussen de Verenigde Staten en China.

Wetenschappers hebben vastgesteld dat de olie- en gasreserves indien de olieprijs blijft dalen (goedkope olie leidt tot meer gebruik) de mensheid maximaal 20 jaar van energie kunnen voorzien. Volgens schattingen bevat het gebied meer dan 13% van ’s werelds onontdekte olie en 30% van de onontdekte gasreserves.

Nederland stuurt grootste pool-expeditie ooit
De afgelopen dagen vertrok er een Nederlands onderzoeksteam voor een pool-expeditie vanuit Spitsbergen. 55 Nederlandse wetenschappers met ieder zijn eigen specialisme, waaronder biologen, ecologen, archeologen en geologen. Het opvallende is dat er ook een aantal juristen meereizen. Een verklaring hiervoor wordt niet gegeven.

Op 28 augustus zal minister Koenders het gezelschap persoonlijk weer welkom heten op de bewoonde wereld. Na zijn bezoek op Spitsbergen reist Koenders direct door naar Alaska om op uitnodiging van Kerry een internationale conferentie over klimaatverandering én het Arctisch gebied bij te wonen.

Nota bene hét land dat de meeste broeikasgassen op de wereld produceert (de voornaamste oorzaak van klimaatverandering), die het voortouw neemt om een internationale conferentie over klimaatverandering te organiseren. Het opvallende dit keer is dat het Arctisch gebied hoog op de agenda staat van de Verenigde Staten, het land dat het VN-zeerechtverdrag nooit heeft bekrachtigd en dus ook geen claim kan maken op gebieden in het Noordpoolgebied wil een coalitie van bondgenoten gaan vormen om de Noordpool te beschermen tegen ‘indringers van buitenaf’ die de flora en fauna in het gebied schade willen toebrengen.

Ook president Obama weigerde het verdrag van Kyoto (een wereldwijd verdrag dat de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen moet regelen) te bekrachtigen omdat het de groei van de economie geen goed zou doen. Zouden zijn kleinkinderen er net zo over denken als ze met de erfenis van opa zitten opgescheept?

Zoals we wel vaker hebben gezien dit jaar, wandelt Nederland maar al te graag mee met alles wat de VS doet.

 

, ,